2011/03/18

GABRIEL ARESTIREN BIOGRAFIA


Bilbon jaio eta bizi izan zen Gabriel Aresti Segurola (1933 – 1975). Erdaraz hazi eta hezi zen baina ahalegin handia eginez eta Francoren garaian euskara ikasteko zeuden zailtasunak gorabehera, gogotsu, bere burua euskalduntzea lortu zuen.



Gurasoak baserritar jatorriko "euskaldun galduak" zituen eta 12 urterekin hasi zen euskalduntzen. 1954an, 21 urte zituela argitaratu zituen bere lehen poemak eta 10 urte geroago, 1964an bere lanik esanguratsuena eman zuen argitara Harri eta Herri.Gerora idazle emankorra bilakatu zen Aresti, euskaldunberria izanik ere, poesia eta antzerki lan bikainak idatziz.Poesiaren alorrean ezagunagoa bada ere beste genero batzuk landu zituen: antzerkia, batez ere, ipuina eta nobela falta ez badira ere bere produkzioan.Itzultzaile bikaina zen. Literatura unibertsaleko hainbat lan euskarara itzuli zituen, besteak beste T.S. Elliot, Bocaccio, James Joyce eta Bertold Brech.

1957an Euskaltzaindiako urgazle izendatu zuten. Aldi berri baten barruan, euskara batuaren gurasoen artean koka dezakegu, Koldo Mitxelena, Fr. Luis Villasante eta Txillardegi euskalariekin batera. Hasiera haietan euskal idazleek erabili zuten Euskara Batuaren Kutxa bezalako lanen egilea izan zen, batasunaren hastapenetan hiztegi eta morfologia batu bat proposatuz. Gai horren harira, garai hartako eztabaida gogorretan parte hartu zuen, euskara batuaren aurka zein alde zeudenekin.Ideologiari dagokionez, Arestiren kezkak esparru sozial eta nazionalaren artean banatzen ziren eta Euskadiko Alderdi Komunistaren inguruan ibili omen zen. Edonola ere, ez zen inoiz inongo alderdi politikoko militante izan eta jende askorentzat deserosoa zen pentsaera independente eta polemikoa mantendu zuen heriotzara arte. 1975eko ekainaren 5ean gazte eta etorkizunez beteta hil zen, 41 urterekin gibeleko eritasunak jota.

AROAK

Bi aro bereiz daitezke haren lanean:

1-Aro sinbolista (1954-61). Maldan behera poema, argi-ilunez iritsi zaigun mintzoa da; argi antsiak ez dira ilunpe eta itzaletatik bereizten.

1.1-Aro soziala (1964-75). Ez dago ilunperik. Malda beherako laino eta itzalak argi bortitz eta kolore bakaneko mintzo bilakatzen dira. Giza arazoen isla eta injustizien salaketa minbera da aro honetako lanetan ageri dena. Harria da erabiltzen den irudia: "Harri eta Herri" (1964), "Euskal Harria" (1967), "Harrizko Herri hau" (1970), "Azken Harria" (1976) (hil ondoren argitaratua).

LANAK

- Hainbat artikulu prentsan, bereziki “Zeruko Argia” eta “Anaitasuna” aldizkarietan.
- "Harri eta Herri", Zarautz, Itxaropena, 1964.
- “Euskal elerti 69”, Donostia, Lur, 1969.
- “Batasunaren kutxa”, Donostia, Lur, 1970.
- “Cuarenta poemas”, Madril, Helios, 1970. Barruan “Nire aitaren etxea defendituko dut” poema ospetsua dago.
- “Harrizko Herri Hau”, Donostia, Lur, 1970.
- “Kaniko eta Beltxitina”, Donostia, Lur, 1971.
- “Lau teatro arestiar”, Donostia, Lur, 1973.
- “Hiztegi tipia”, Donostia, Lur, 1973.
- “Aurtengo zenbait berri”, Donostia, Lur, 1973.
- “Obra guztiak”, Donostia, Kriselu, 1976.
- "Lehen poesiak" Susa 1986
- "Euskal harria" Susa 1986
- "Poesia argitaragabea. Azken poesia" Susa 1986
- "Narratiba" Susa 1986
- "Antzerkia" Susa 1986
- "Itzulpenak 1" Susa 1986
- "Itzulpenak 2" Susa 1986
- "Artikuluak. Hitzaldiak. Gutunak. " Susa 1986

BIBLIOGRAFIA

- http://www.gabrielaresti.com/eus/informazio-gehiago/gabriel-aresti
- http://eu.wikipedia.org/wiki/Gabriel_Aresti

argazkia : http://www.google.es/images?hl=eu&q=GABRIEL%20ARESTI&rlz=1R2ADFA_esES403&wrapid=tlif130040428776511&um=1&ie=UTF-8&source=og&sa=N&tab=wi&biw=1003&bih=596

Janire, Estitxu, Ane Lauzirika, Ane Franko eta Olatz.

No hay comentarios:

Publicar un comentario